Ontspannen

Beter slapen in de winter: 9 tips als het vroeg donker is

Slaap je slechter nu het vroeg donker is? Met daglicht in de ochtend, vaste tijden en een fijne avondroutine help je je lijf op weg. Mijn 9 tips voor beter slapen in de winter.

Stephanie Door Stephanie·6 november 2026·4 min lezen

Slaap je slechter nu het vroeg donker is? Dat is heel herkenbaar. Je lijf haalt zijn ritme voor een groot deel uit daglicht, en daar is in de winter weinig van. Het beste wat je kunt doen: ga elke dag een uur naar buiten, het liefst ’s ochtends, en sta elke dag op hetzelfde tijdstip op. Met een fijne avondroutine erbij slaap je vaak al een stuk lekkerder.

In december schijnt de zon in Nederland normaal gesproken maar 58 uur in de hele maand.

Bron: KNMI, maandoverzicht december 2025, 2026

Waarom slaap je in de winter soms slechter?

Je lichaam heeft een soort interne klok. Licht is het belangrijkste signaal voor die klok: overdag licht betekent wakker zijn, ’s avonds donker betekent slapen. In de winter krijg je veel minder daglicht binnen, zeker als je overdag binnen werkt. Tegelijk zitten we ’s avonds vaak lang in fel lamplicht of achter een scherm. Je klok raakt dan een beetje in de war.

Gelukkig kun je daar zelf veel aan doen. De tips hieronder zijn gebaseerd op de slaapadviezen van Thuisarts, de site van de huisartsen.

9 tips om beter te slapen als het vroeg donker is

1. Ga elke dag een uur naar buiten

Ook als het grijs is, is het buiten veel lichter dan binnen. Thuisarts raadt aan om elke dag een uur buiten te zijn, het liefst in de ochtend. Een ochtendwandeling, naar je werk fietsen of je koffie in de tuin drinken: alles telt. Zin in een mooie route? Kijk eens bij mijn mooie wandelroutes in Nederland.

2. Sta elke dag op dezelfde tijd op

Ook in het weekend, en ook als je slecht hebt geslapen. Dat voelt misschien streng, maar zo krijgt je lijf elke dag hetzelfde signaal om wakker te worden. Ga ook ongeveer op hetzelfde tijdstip naar bed, en lig niet langer dan 8 uur in bed.

3. Maak het ’s ochtends licht

Doe meteen de gordijnen open als je opstaat. Een lichtwekker kan het opstaan in het donker een stuk vriendelijker maken: hij wordt langzaam lichter voordat je wekker gaat.

4. Let op koffie en thee na de middag

Drink in de 6 uur voor het slapengaan geen koffie, zwarte of groene thee, cola of energiedrank. Ga je om 23:00 uur slapen, dan is je laatste kop koffie dus rond 17:00 uur. Kies daarna voor kruidenthee of gewoon water.

5. Laat alcohol staan als slaapmutsje

Een wijntje lijkt te helpen om in slaap te vallen, maar volgens Thuisarts slaap je er juist slechter door. Een warm kopje kruidenthee is een fijner avondritueel.

6. Eet niet te zwaar vlak voor het slapen

Eet in de 2 uur voor bedtijd geen zware maaltijd. Heb je toch trek? Een kleine snack zoals wat kwark of een stuk fruit is prima.

7. Leg je telefoon op tijd weg

Thuisarts raadt aan om je telefoon, tablet en laptop 1 tot 2 uur voor het slapen weg te leggen, en de tv een halfuur voor bedtijd uit te zetten. Ik weet het, dat is een uitdaging. Begin met een halfuur en bouw het op. Leg je telefoon bijvoorbeeld al in een andere kamer aan de oplader.

8. Maak een avondroutine

Doe elke avond ongeveer hetzelfde: tanden poetsen, je kleren voor morgen klaarleggen, een kwartiertje lezen. Je lichaam leert zo dat het tijd is om te gaan slapen. Neem ook een halfuur om te ontspannen. Denk aan een boek, een warme douche of zachte muziek.

Een winters leesboek op je nachtkastje maakt die routine meteen gezelliger. Of pak iets met je handen, zoals een haakwerkje. Hoe je begint, lees je in haken voor beginners.

9. Praat over wat je bezighoudt

Lig je te malen? Praat overdag met iemand die je vertrouwt over wat je dwarszit. Sommige mensen vinden het ook fijn om voor het slapengaan hun gedachten even op te schrijven, zodat ze niet in je hoofd blijven rondzingen.

Hoe maak je je slaapkamer winterklaar?

  • Houd het koel en fris. Zet de verwarming in de slaapkamer laag en lucht even voor je naar bed gaat.
  • Maak het donker. Verduisterende gordijnen houden het licht van straatlantaarns buiten.
  • Kies warm beddengoed. Flanel voelt lekker warm als je in een koele kamer slaapt. Lig je niet meer lekker op je matras? Bekijk dan eens de matrassen bij Uwmatras.
  • Gebruik zacht licht in de avond. Een warm lampje in plaats van de felle plafondlamp helpt je lijf alvast in de avondstand.

Veelgestelde vragen

Helpt melatonine om beter te slapen in de winter?

Thuisarts raadt af om zelf slaappillen, melatonine of valeriaan te nemen. Probeer eerst een paar weken de tips hierboven.

Moet ik mijn slaap bijhouden met een smartwatch?

Volgens Thuisarts is dat niet nodig. Zo’n meting is niet betrouwbaar en kan je juist meer laten piekeren over je slaap. Een slaapdagboek van een week geeft je meer inzicht in wat je slaap beïnvloedt.

Wanneer ga je naar de huisarts?

Helpen de tips na een paar weken niet genoeg, of heb je overdag veel last van je slechte nachten? Maak dan een afspraak met je huisarts.

Hoe slaap jij in de winter? En wat is jouw favoriete manier om ’s avonds lekker tot jezelf te komen?

Dit artikel bevat affiliate-links. Koop je via zo’n link, dan ontvang ik een kleine vergoeding. Voor jou verandert er niets aan de prijs. Ik tip alleen dingen die ik zelf leuk of handig vind.

Deel dit artikel Pinterest WhatsApp

Dit bericht heeft 2 reacties

Geef een reactie