Ontdekken

Weerbaarheidstraining voor jongeren: wat is het en wat leren ze er?

Wat is een weerbaarheidstraining voor jongeren en wat leren tieners er? Ik leg uit hoe zo'n training werkt, waar je op let bij het kiezen en hoe je een jongere ook thuis sterker kunt maken.

Stephanie Door Stephanie·4 november 2026·4 min lezen

Een weerbaarheidstraining voor jongeren helpt tieners om sterker in hun schoenen te staan. Ze oefenen met situaties als groepsdruk, nee zeggen, een grens aangeven en reageren als iemand boos wordt. Dat gebeurt niet met lange uitleg, maar door het echt te doen: met rollenspellen, opdrachten en gesprekken. Zo groeit hun zelfvertrouwen door ervaring.

6,9% van de scholieren in het voortgezet onderwijs wordt vaak gepest, dat wil zeggen minstens twee keer per maand. In 2021 was dat 5,3%.

Bron: Nederlands Jeugdinstituut, op basis van HBSC 2025, 2026

Of je nu zelf kinderen hebt, een neefje of nichtje, kleinkinderen, of met jongeren werkt: de tienerjaren zijn spannend. Er komt veel op ze af, op school, bij de sportclub en online. Ik vind het mooi dat er trainingen zijn die jongeren helpen om daar stevig in te staan, zonder dat ze harder hoeven te worden.

Wat is weerbaarheid eigenlijk?

Weerbaar zijn betekent dat je voor jezelf kunt opkomen, zonder over anderen heen te walsen. Je weet wat je wel en niet wilt, en je durft dat te zeggen. Ook als de groep iets anders vindt. Weerbaarheid gaat dus niet over vechten of stoer doen. Het gaat over zelfvertrouwen, je grenzen kennen en weten hoe je reageert als het spannend wordt.

Wat leren jongeren bij een weerbaarheidstraining?

Elke training is anders, maar vaak komen deze onderwerpen terug:

  • Omgaan met groepsdruk: hoe zeg je nee als je vrienden iets willen wat jij niet wilt?
  • Grenzen aangeven: duidelijk maken wat je niet prettig vindt, met woorden en met je houding.
  • Reageren op boosheid of agressie: kalm blijven en weten wanneer je beter weg kunt lopen.
  • Je uitspreken in een groep: je mening geven, ook als je de enige bent.
  • Omgaan met spanning: merken wat er in je lijf gebeurt als je zenuwachtig bent, en wat je dan kunt doen.

Hoe werkt zo’n training in de praktijk?

Een goede training is actief. Jongeren zitten niet de hele tijd te luisteren, maar oefenen zelf. Een mooi voorbeeld vind ik de weerbaarheidstraining voor jongeren van Stiekem Sterk uit Amstelveen. Die is bedoeld voor jongeren van ongeveer 12 tot 18 jaar en werkt met:

  • realistische rollenspellen met acteurs;
  • groepsopdrachten en improvisatieoefeningen;
  • nagespeelde situaties uit het dagelijks leven;
  • reflectie en gesprek achteraf.

Wat ik bijzonder vind aan deze aanpak: ze combineren de mentale kracht van het Korps Mariniers met de speelsheid van theater. Oprichter Wes Mutsaars neemt zijn ervaring bij de mariniers mee in de oefeningen. Het idee achter hun naam vind ik ook mooi: sterk worden zonder dat je het doorhebt. Volgens Stiekem Sterk zit echte kracht juist in kwetsbaarheid, echtheid en verbinding met anderen, niet in harder worden.

De training wordt gegeven op scholen, bij jeugdorganisaties en bij sportverenigingen. Werk je op een school of ben je actief bij een club? Dan kun je via hun site een vrijblijvende offerte aanvragen.

Waar let je op bij het kiezen van een training?

  1. Is het praktisch? Kies een training waarin jongeren zelf oefenen, niet alleen luisteren.
  2. Past het bij de leeftijd? Een brugklasser zit ergens anders dan een jongere van 17.
  3. Is er aandacht voor gesprek? Juist het napraten zorgt ervoor dat ze het geleerde meenemen.
  4. Voelt het veilig? Een fijne sfeer waarin fouten maken mag, is de basis.
  5. Wie geeft de training? Vraag naar de ervaring van de trainers en hoe ze werken.

Hoe help je een jongere thuis om weerbaarder te worden?

Een training is een mooie stap, maar ook thuis of in je eigen omgeving kun je veel doen:

  • Luister zonder meteen op te lossen. Vraag door: wat gebeurde er, wat voelde je, wat had je willen doen?
  • Oefen samen. Speel een lastige situatie na en bedenk samen wat je zou kunnen zeggen.
  • Geef het goede voorbeeld. Laat zien dat jij ook nee zegt als iets niet goed voelt.
  • Benoem wat goed gaat. Een compliment als ze voor zichzelf opkwamen, doet wonderen.
  • Doe samen iets leuks. Een wandeling praat makkelijker dan een gesprek aan tafel. Inspiratie vind je bij mijn mooie wandelroutes in Nederland. Of leer samen iets nieuws, zoals haken voor beginners.

Merk je dat een jongere echt vastloopt, zich terugtrekt of langere tijd gepest wordt? Praat dan met school, de huisarts of het centrum voor jeugd en gezin in de gemeente.

Veelgestelde vragen

Vanaf welke leeftijd is een weerbaarheidstraining zinvol?

Er zijn trainingen voor kinderen op de basisschool en voor tieners. De training van Stiekem Sterk richt zich op jongeren van ongeveer 12 tot 18 jaar.

Is een weerbaarheidstraining alleen voor jongeren die gepest worden?

Nee. Ook jongeren die moeite hebben met groepsdruk, met grenzen aangeven of die het spannend vinden om iets te zeggen in een groep, hebben er veel aan.

Wat kost een weerbaarheidstraining?

Dat verschilt per aanbieder en per groep. Bij trainingen op scholen of verenigingen vraag je meestal een offerte aan.

Wat denk jij: wat had jij als tiener graag willen leren om sterker in je schoenen te staan?

Deel dit artikel Pinterest WhatsApp

Geef een reactie